Pedagogika
30.04.2026

DZYUDO SPORTIDA VAZN BOSHQARUVINI TAKOMILLASHTIRISHNING PEDAGOGIK VA FIZIOLOGIK ASOSLARI

Xamitjonov Muxammadbobir Ulug‘bek o‘g‘liAndijon davalat pedagogika insituti

Annotatsiya

Mazkur tadqiqotning maqsadi dzyudo sportida vaznni boshqarish jarayonini tahlil qilish va sportchilar orasida keng tarqalgan tez vazn yo‘qotishning sog‘liq hamda sport natijalariga ta’sirini aniqlashdan iborat. Tadqiqot jarayonida ilmiy adabiyotlarni tahlil qilish, taqqoslash, umumlashtirish hamda analitik yondashuv usullaridan foydalanildi. Shuningdek, dzyudo va boshqa kurash sport turlarida vazn boshqaruvi bo‘yicha mavjud ilmiy manbalar o‘rganildi. Olingan natijalar shuni ko‘rsatdiki, sportchilarning katta qismi musobaqa oldidan vaznni tez kamaytirish usullaridan foydalanadi. Bunday usullar, ayniqsa, suvsizlanish, yurak-qon tomir tizimi faoliyatining buzilishi, immunitetning pasayishi hamda jismoniy ish qobiliyatining kamayishiga olib keladi. Asosiy xulosa sifatida dzyudo sportida vaznni boshqarishning ilmiy asoslangan tizimini joriy etish, gidratatsiya nazoratini kuchaytirish, individual minimal vaznni belgilash va sportchilarni sog‘lom vazn boshqaruvi tamoyillariga o‘rgatish zarurligi ta’kidlanadi.

Kalit so'zlar

Dzyudovazn boshqaruvitez vazn yo'qotishsportchi sog'ligigidratatsiyavazn nazoratisport fiziologiyasi.

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Cox, T. S. G., LeGal, Y. M. H., et al. (1989). Physiological profiles of the Canadian National Judo Team. Canadian Journal of Sport Sciences, 14, 142–147.

2. Franchini, E., Takito, M. Y., Kiss, M. A. P. D., et al. (2005). Physical fitness and anthropometrical differences between elite and non-elite judo players. Biology of Sport, 22(3), 315–328.

3. Artioli, G. G., Gualano, B., Franchini, E. (2010). Prevalence, magnitude, and methods of rapid weight loss among judo competitors. Medicine & Science in Sports & Exercise, 42, 436–442.

4. Steen, S. N., Brownell, K. D. (1990). Patterns of weight loss and regain in wrestlers: Has the tradition changed? Medicine & Science in Sports & Exercise, 22, 762–768.

5. Tipton, C. M., Cheng, T. K. (1970). Iowa wrestling study: Weight loss in high school students. JAMA, 214, 1269–1274.

6. Sansone, R. A., Sawyer, R. (2005). Weight loss pressure on a 5-year-old wrestler. British Journal of Sports Medicine, 39, e21.

7. Allen, T. E., Smith, D. P., Miller, D. K. (1979). Hemodynamic response to submaximal exercise after dehydration and rehydration in high school wrestlers. Medicine & Science in Sports, 7, 159–163.

8. Kowatari, K., Umeda, T., Shimoyama, T., et al. (2001). Exercise training and energy restriction decrease neutrophil phagocytic activity in judoists. Medicine & Science in Sports & Exercise, 33, 519–524.

9. Prouteau, S., Pelle, A., Collomp, K., et al. (2006). Bone density in elite judoists and effects of weight cycling on bone metabolic balance. Medicine & Science in Sports & Exercise, 38, 694–700.

10. Oppliger, R. A., Case, H. S., Horswill, C. A., et al. (1996). American College of Sports Medicine position stand: Weight loss in wrestlers. Medicine & Science in Sports & Exercise, 28, ix–xii.

11. Choma, C. W., Sforzo, G. A., Keller, B. A. (1998). Impact of rapid weight loss on cognitive function in collegiate wrestlers. Medicine & Science in Sports & Exercise, 30, 746–749.

12. Degoutte, F., Jouanel, P., Begue, R. J., et al. (2006). Food restriction, performance, biochemical, psychological, and endocrine changes in judo athletes. International Journal of Sports Medicine, 27, 9–18.

13. Roemmich, J. N., Sinning, W. E. (1997). Weight loss and wrestling training: Effects on nutrition, growth, maturation, body composition, and strength. Journal of Applied Physiology, 82, 1751–1759.

14. Horswill, C. A., Park, S. H., Roemmich, J. N. (1990). Changes in the protein nutritional status of adolescent wrestlers. Medicine & Science in Sports & Exercise, 22, 599–604.

Iqtibos keltirish uchun

Xamitjonov Muxammadbobir Ulug‘bek o‘g‘li. (2026). DZYUDO SPORTIDA VAZN BOSHQARUVINI TAKOMILLASHTIRISHNING PEDAGOGIK VA FIZIOLOGIK ASOSLARI. ADPI Ilmiy xabarnomasi. URL: https://eduservis.uz/article/162908001

Maqolani o'qish

Identifikatorlar (DOI)

Nashr ma'lumotlari

Jurnal:ADPI Ilmiy xabarnomasi
Nashr:4-son
Holati:Nashr etildi
Kategoriya:Pedagogika